PRZEMIENIENIE PAŃSKIE

Święto Przemienienia Pańskiego (zwane też świętem Spasa Izbawnika) obchodzone jest w dniach 18-19 sierpnia. W tych dniach zagubiona pośród pól i lasów Grabarka przyciąga pielgrzymów z całego kraju i z zagranicy. To najbardziej uroczyście obchodzone na Świętej Górze święto gromadzi kilkunastotysięczne rzesze pielgrzymów z Metropolitą Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i członkami Świętego Synodu na czele.

Wszystko jednak zaczyna się dziać kilka dni wcześniej w momencie gdy z wielu miast wychodzą prawosławne pielgrzymki kierujące się ku Świętej Górze Grabarce. To wówczas w trudzie i radości pielgrzymów zdążających na Grabarkę zaczyna dokonywać się istota Przemienienia.

Już od wczesnego popołudnia w dniu 18 sierpnia pielgrzymki docierają do sanktuarium na  Świętej Górze. Ostatni odcinek wielu pątników pokonuje na klęczkach - w ten sposób obchodzą też cerkiew trzykrotnie. Następnie pielgrzymi wkopują i ustawiają krzyże, które nieśli w trakcie trwania pielgrzymki. Krzyże są przystrajane kwiatami, przyozdobione kolorowymi wstążeczkami i płóciennymi fartuszkami, stawiane są na nich płonące świece.

Wielu z pielgrzymów po tym wydarzeniu udaje się do strumyka płynącego u podnóża Świętej Góry, gdzie jak każe tradycja obmywają się zanurzanymi w wodzie chusteczkami, którymi przecierają zmęczone nogi i chore miejsca, ufając uzdrawiającej mocy tejże wody. Mokre chusteczki, pozostawiają przy strumieniu – rozłożone na ziemi i zawieszone na gałęziach drzew. Symbolizuje to pozostawienie tu swych chorób. Kiedy wieczorem spogląda się z Góry w kierunku strumyka, jego brzegi sprawiają wrażenie, jakby nad rzeczką suszyły się kolorowe ludowe tkaniny.

Z pobliskiej studzienki pielgrzymi nabierają w butelki wodę, aby ją potem podarować krewnym i znajomym, którzy nie mogli sami dotrzeć na Grabarkę.

Wieczorem tego samego dnia w wigilię Święta Spasa rozpoczyna się wieczorne nabożeństwo, które jest zarazem liturgicznym rozpoczęciem święta. Z racji zgromadzenia dziesiątków tysięcy wiernych uroczystości odbywają się przed świątynią. Nabożeństwa są celebrowane przez biskupów i rzesze duchowieństwa, które aktywnie uczestniczy w uroczystościach. Modlitewne czuwanie na Grabarce trwa przez całą noc - tej nocy Święta Góra nie śpi. Przez całą noc wierni uczestniczą w odprawianych Liturgiach. O północy odbywa się Panichida, czyli nabożeństwo za zmarłych, które pod przewodnictwem biskupów prawosławnych odprawiane jest na przyklasztornym cmentarzu. Odbywają się też wspominki za zmarłych – wierni przekazują kapłanom karteczki z imionami zmarłych, by ci pomodlili się za nich. Przez cała noc wierni przystępują do spowiedzi - pochyleni przed spowiednikiem wyznają grzechy, oczyszczając swe serca i dusze. Świece ustawiane wzdłuż ścian cerkwi, wśród krzyży i trzymane w dłoniach przez modlących się rozświetlają tej nocy całe Święte Wzgórze. Wierni czuwają, śpiewają, modlą się i biorą udział w kolejnych nocnych nabożeństwach. Wśród sosen porastających cerkiewne wzgórze oraz między krzyżami przez całą noc słychać pieśni religijne i modlitwy, śpiewane przy blasku świec przez grupy pielgrzymów. Ludzie siedzą i stoją, niektórzy drzemią na zboczach Świętej Góry pod gołym niebem, wśród pokutnych krzyży – skupieni rodzinami, a także wsiami z których pochodzą – można ich poznać po dialekcie językowym – jedni są z nad Buga, drudzy z nad Narwi, jeszcze inni z Puszczy Białowieskiej czy też Knyszyńskiej.

O świcie Grabarka ożywa, budzi się zgodnie z odwiecznym rytmem przyrody. Następny dzień(19 sierpnia) rozpoczyna się od porannej Świętej Liturgii odprawionej w dzień Święta Przemienienia Pańskiego. Wówczas na Grabarce ludność wiejska składa ofiary min. płody ogrodów i kłosy zbóż. Są one błogosławione podczas modlitw i wówczas jak mówi tradycja po ich poświęceniu nadają się do spożycia. Wczesnym popołudniem pielgrzymi zaczynają opuszczać Świętą Górę.

Wielu z nich przybędzie tu za rok, by znów obejść cerkiew na kolanach, obmyć się w cudownej wodzie, przystąpić do spowiedzi i pomodlić się z najbliższymi wśród krzyży na tej Świętej Górze.