|
KALENDARIUMXIII w.Z tego okresu pochodzą pierwsze wzmianki o nadbużańskiej ikonie Spasa Zbawiciela. W tym też wieku ikona zostaje wywieziona z Mielnika w obawie przed najazdem Tatarów i ukryta w świętym miejscu w Puszczy Mielnickiej.
XIII-XV w. W pobliskich miejscowościach Drohiczynie, Mielniku i Milejczycach powstają prawosławne monastery.
XIV w. Ogromnego znaczenia na Podlasiu Nadbużańskim nabiera święto Przemienienia Pańskiego w skrócie nazywane Spasem. Pod wezwaniem Spasa powstają cerkwie oraz bractwa cerkiewne. 1710 Wybuch epidemii cholery pochłania ludność z Siemiatycz i okolicy. W skutek objawienia starca na Święta Górę zaczynają przybywać ludzie – ci, którzy dotarli przeżyli epidemię. 1710 sierpień Na Świętej Górze zebrało się około 10 tysięcy ludzi. Jeszcze w tym samym roku ocaleni z zarazy ludzie wznieśli na Świętej Górze drewnianą kaplicę. 1726 W kronikach parafii siemiatyckiej pojawiają się opisy świątyni na Świętej Górze. 1789 Wzmianka o kaplicy na Świętej Górze jako o znanym ośrodku pątniczym. 1858 W organie prasowym prawosławnej diecezji litewskiej pojawił się najwcześniejszy drukowany artykuł o Grabarce. 1866 W dokumentach grodzieńskich autor opisuje pielgrzymkę na Świętą Górę i mówi o prawdopodobnym istnieniu tu monasteru lub pustelni za czasów książąt kijowsko-halickich. 1914-1918 Po I wojnie światowej cerkiew była utrzymywana w dobrym stanie; poza świętem Przemienienia Pańskiego kilka razy do roku odprawiano tu nabożeństwa, służyła też jako cerkiew cmentarna. 1939-45 W czasie II wojny światowej cerkiew nie uległa zniszczeniu, a największy dzwon przeczekał burzliwy okres przykryty ziemią wśród mogił na cmentarzu 19 sierpnia 1947 Zakonnica Maria (Komstadius) wezwana została na święto Przemienienia Pańskiego na Św. Górę w celu omówienia z Jego Ekscelencją Arcybiskupem Tymoteuszem możliwości założenia klasztoru żeńskiego w tym miejscu. Spotkanie zaowocowało decyzją o powstaniu klasztoru. 2 stycznia 1948 Ministerstwo Administracji Publicznej pismem nr 1560/47 wyraziło zgodę na utworzenie klasztoru żeńskiego w miejscowości Grabarka. 1948 Po ogłoszeniu informacji o założeniu na Grabarce klasztoru, już od wiosny zaczęły przybywać tu siostry zakonne jakie po zakończeniu II wojny pozostały w kraju. Trwają prace dzięki którym z małej stróżówki powstał dom składający się z czterech pokoi, kuchni, składówki i piwnicy, który wyposażono w 10 łóżek, stoły, ławki i taborety. Dom był ogrzewany przy pomocy dwóch pieców. 10 stycznia 1948 Arcybiskup Tymoteusz powierzył odprawianie nabożeństw ks. Antoniemu Owerczukowi, który dojeżdżał z Kleszczel. 1949 Liczba sióstr wzrosła do 11, na poddaszu domu wykończono jeszcze dwa pomieszczenia, założono ogród i wykopano na wzgórzu studnię o głębokości 20 kręgów. 15 czerwca 1949 Zmarła w wieku 75 lat schimonachinia Maria i obowiązki przełożonej zostały powierzone monachini Eufrozynie (Michniewicz). 1950 Mroźna zima 1949/50 pokazała potrzebę budowy ogrzewanej świątyni. Budowę rozpoczęto w 1950 roku położeniem kamienia węgielnego w nowo wykonanych fundamentach. 19 sierpnia 1950 W tym roku po raz pierwszy w dniu 19 sierpnia były odprawione trzy, a nie jak dotąd dwie Liturgie Święte. Uroczystościom przewodniczył nowy zwierzchnik Kościoła Prawosławnego Metropolita Makary. 1954 do obsługiwania klasztoru i parafii przydzielono wikarnego księdza i wybrano nową przełożoną, którą została monachinia Maria (Borowska). 6 listopada 1956 W dniu ikony Matki Bożej "Wsiech Skorbiaszczych Radość" przez Jego Eminencję Metropolitę Makarego, została poświęcona zimowa cerkiew (Budowa została zakończona dzięki trudom o. Euzebiusza (Izmajłowa), który dokonał też postrzyżyn monachini Angieliny (Zwierydowskiej) i inokini Katarzyny (Fokinej) oraz podniósł do godności ihumenii przełożoną klasztoru matkę Marię. 1957 Do klasztoru wstąpiła Lidia Polakowska - w przyszłości szósta przełożona klasztoru Śww. Marty i Marii. 17 sierpnia 1958 Zmarła ihumenia Maria, którą pochowano w przeddzień święta. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył Jego Eminencja Metropolita Makary. Po śmierci matki Marii obowiązki przełożonej przejęła ihumenia Angielina, która następnie przekazała swe obowiązki nowo przybyłej siostrze Wierze (Grosser). 1963 Cerkiew Przemienienia Pańskiego została upiększona polichromią autorstwa prof. Adama Stalony-Dobrzańskiego, dobudowany został specjalny kliros dla chóru na świąteczne uroczystości na zewnątrz cerkwi. 1964 Do klasztoru doprowadzono linię elektryczną i założono telefon. Odnowione zostały przedmioty i szaty liturgiczne, wyremontowane pomieszczenia, stare piece. Wokół klasztornego cmentarza powstało ogrodzenie. 1965 Matka Barbara zostaje podniesiona do godności ihumenii. 1977 Zaczęto budowę nowego murowanego budynku na potrzeby klasztoru - prace ukończono 4 lata później. 9-11 maj 1980 Pierwsza paschalna pielgrzymka młodzieży prawosławnej zorganizowana przez Koło Prawosławnych Teologów. Przybyło ok. 80 chętnych -liczba ta dla organizatorów była przyjemną niespodzianką. 3 lipca 1981 Jego Ekscelencja Biskup Szymon dokonał konsekracji urządzonej we wnętrzu budynku cerkwi refektarzowej pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Bożej. 15-17 październik 1982 Na pierwszym wspólnym spotkaniu, które odbyło się w dniach 15-17.10.1982 r. na Św. Górze Grabarce wybrano przewodniczącego organizacji. Wybory odbyły się w oryginalny sposób. Nazwiska trzech kandydatów ( E. Czykwina , M.Matreńczyka i S. Makala ) napisano na oddzielnych kartkach i włożono do Biblii i po wspólnej modlitwie przełożona Klasztoru Barbara wyjęła kartkę z nazwiskiem E. Czykwina. 1985 Razem z matką Barbarą zostało tylko cztery siostry. 2 lutego 1986 Matuszka Barbara umarła po długiej i ciężkiej chorobie w zapisując się w historii Św. Góry najpiękniejszymi literami i pozostawiając wdzięczność i miłość w sercu wielu ludzi. Do dziś nieodłączną częścią każdej młodzieżowej pielgrzymki paschalnej jest panichida przy jej grobie. 1987 Po śmierci ihumenii Barbary przełożoną klasztoru została siostra Lidia, która w złożyła śluby zakonne z imieniem Ludmiła i otrzymała godność ihumenii. 12/13 lipca 1990 W nocy z 12 na 13 lipca 1990 roku cerkiew została spalona przez człowieka z pobliskiej okolicy przebywającego na przepustce z zakładu karnego. Ocalały w cudowny sposób jedynie dwie nadpalone ikony: Zbawiciela i św. Mikołaja oraz fragmenty ewangelii. 1990 Ihumenia Ludmiła odbyła pielgrzymkę do Ziemi Świętej a po powrocie z której rozpoczęła trud odbudowy spalonej cerkwi Przemienienia Pańskiego. 19 sierpnia 1990 Z błogosławieństwa Jego Eminencji Metropolity Bazylego został położony kamień węgielny pod budowę nowej świątyni. Budowę nadzorował sam Metropolita, który na Grabarkę przyjeżdżał kilka razy w miesiącu. 1992-94 Odbywają się postrygi nowych sióstr - jedna z nich wyjechała na pielgrzymkę do Ziemi Świętej i pozostała tam spełniając swe powołanie. 1994 Zmarły dwie ostatnie najstarsze siostry, które trudziły się w klasztorze prawie od samego początku jego istnienia. 1995 Dotychczasowa przełożona klasztoru ihumenia Ludmiła została przeniesiona do Diecezji Białostocko-Gdańskiej, a jej obowiązki przejęła najmłodsza spośród wszystkich przełożonych w dziejach klasztoru monachinia Hermiona (Szczur). Wraz z tymi zmianami część sióstr odeszło do nowej wspólnoty zakonnej w Wojnowie. 1995 Klasztor powrócił do pierwszych tradycji - poranne nabożeństwo rozpoczynające się o godzinie 5.00 i zachowujące się prawidłowe następstwo w cyklu dobowym. 1997 Podczas święta Przemienienia Pańskiego klasztor obchodził swój jubileusz 50-lecia istnienia, upamiętniony medalem. 17 maja 1998 Metropolita Sawa dokonał w asyście wielu biskupów i księży uroczystej konsekracji nowo zbudowanej cerkwi w cześć Przemienienia Pańskiego. Uroczystość miała miejsce podczas XIX Pielgrzymki Młodzieży Prawosławnej i była pierwszym ważnym dziełem nowego Metropolity. W tym dniu przełożona klasztoru została podniesiona do godności ihumenii. 1998 Powróciła też do rodzimego klasztoru ihumenia Ludmiła, razem z którą liczba sióstr w klasztorze wzrosła do 10. 1999 Z błogosławieństwa Jego Eminencji Metropolity Sawy przystąpiono do budowy ogrodzenia wokół Św. Góry. Wykonano też nową kopułę nad studzienką, doprowadzono asfaltową nawierzchnię do klasztornej bramy. 18 sierpnia 2000 Mnisi z greckiej góry Athos, uznając wyjątkowość sanktuarium, przywieźli na Grabarkę w podarunku kopię cudownej ikony Matki Bożej Iwierskiej. Legenda powiada, że oryginalna ikona była własnością żyjącej w IX wieku pobożnej wdowy. Mieszkała ona niedaleko miasta Nicea (teraz Iznik w Turcji). Wtedy władcą tamtych krain był Teofil, który ogniem wypalał wiarę chrześcijańską. Jego żołdacy wpadli do domu wdowy i chcieli zniszczyć słynącą cudami ikonę, a ją samą zamęczyć. Jednak przeważyła chciwość - sowicie opłaceni, podarowali jej dzień życia. Jeden z żołnierzy uderzył w ikonę i wtedy z rany na policzku Madonny pociekła krew - na obrazie nadal widoczna jest jej strużka. Kobieta rzuciła ikonę na fale morza, polecając ją opiece Pani - obraz nie utonął, lecz stojąc pionowo, odpłynął na zachód. Syn wdowy schronił się na górze Athos, na której wkrótce powstał Monastyr Iwierski. Dwa wieki później zakonnicy z monastyru ujrzeli słup ognia nad wodami morza. Wskazywał on kołyszącą się na falach ikonę. Jednak gdy próbowano do niej podpłynąć, oddalała się. Dopiero święty Gabriel, kierując się senną wizją zesłaną przez Boga, zbliżył się niej, idąc po falach. Od tamtej pory ikona wisi nad wrotami monastyru (powiada się, że ilekroć mnisi wieszali ją na ołtarzu, wracała nad wrota, gdyż, jak dowiedział się Gabriel z kolejnego snu, jej zadaniem było ochraniać świątynię). Na świecie istnieje tylko kilka kopii obrazu. 2000 Podczas Święta Przemienienia Pańskiego odbyły się główne obchody jubileuszu 2000-lecia chrześcijaństwa, których ukoronowaniem było przywitanie kopii Ikony Matki Bożej Iwierskiej. |
